Krew i jej grupy PDF Drukuj Email
czwartek, 10 listopada 2011 08:14

Krew i jej znaczenie biologiczne

Krew pynca w yach i ttnicach jest ródem si yciowych u kadego czowieka ju od momentu poczcia. Jest yw tkank zoon z komórek – krwinek czerwonych, biaych i pytkowych, które zawieszone s w czci pynnej krwi zwanej osoczem. Krew jest caym wiatem samym w sobie. Jej skadniki tworz wysoko-rozwinity system obronny i transportowy, od istnienia którego zaley nasze ycie i zdrowie.
Krew spenia w organizmie rónorodne i wane zadania. Jest transporterem najróniejszych zwizków, midzy innymi tlenu i dwutlenku wgla, biorcych udzia w wymianie gazowej w procesie oddychania. Krew dostarcza do narzdów skadniki odywcze i usuwa niepotrzebne bd szkodliwe produkty uboczne spalania materii. Jest take nonikiem hormonów, chemicznych substancji przekanikowych, i w ten sposób wspódziaa w przekazywaniu informacji w organizmie. I w kocu krew bierze udzia w regulacji temperatury ciaa.. Peni funkcje obronne, chronic nas przed czynnikami chorobotwórczymi. Peni funkcje naprawcze w ustroju. Dziki waciwoci krwi jak jest krzepliwo, moliwe jest uszczelnianie ciany naczynia krwiononego w przypadku jego pknicia (zranienia) i zahamowania krwawienia.
U czowieka dorosego ogólna objto krwi w organizmie wynosi okoo 6-8% masy ciaa; zatem objto krwi u osoby wacej 70 kg wynosi okoo 5-6 litrów.

Skad krwi
 

Krwinki czerwone
- erytrocyty – s najliczniejszymi skadnikami sporód elementów morfotycznych krwi. Gównym skadnikiem krwinek czerwonych jest hemoglobina, nadajca czerwone zabarwienie. Do prawidowej produkcji krwinek czerwonych niezbdne s , oprócz odpowiednich skadników budulcowych, hormony, witaminy, enzymy i elazo. Wród tych czynników szczególn role odgrywa witamina B 12. Erytrocyty transportuj tlen z puc do komórek i dwutlenek wgla, pochodzcy z metabolizmu komórek, w odwrotnym kierunku. Krwinki czerwone stanowi ok. 40% objtoci caej krwi. Osobami najbardziej potrzebujcymi krwinek czerwonych s chorzy, którzy utracili swoj wasn krew w wyniku wypadku albo zabiegu operacyjnego.

Krwinki biae
Krwinki biae – dzieli si na granulocyty, monocyty i limfocyty. Maj zdolnoci erne i poruszania si. S jednym z elementów systemu obronnego skierowanego przeciwko czynnikom powodujcym choroby, chroni organizm przed infekcjami.

Pytki krwi
Pytki krwi – trombocyty – s zbudowane z lipidów i biaek, poruszaj si biernie wraz z krc krwi. Maja zdolnoci adhezji, czyli przylegania do cian uszkodzonego naczynia krwiononego i agregacji, czyli wzajemnego przylegania do siebie i tworzenia wikszych skupisk. Zlepione pytki krwi wydzielaj wiele zwizków chemicznych o rónym sposobie dziaania, m. in. czynniki uczestniczce w procesie krzepnicia krwi. Pytki krwi przetacza si chorym z zaburzeniami krzepnicia, pacjentom z biaaczk i nowotworami, w trakcie i po chemioterapii.

Osocze
Osocze ma zabarwienie óte, stanowi ok. 55% objtoci krwi i zawiera wiele biaek penicych istotne funkcje w organizmie. Przetacza si je najczciej chorym z du utrat krwi, z zaburzeniami krzepnicia, po oparzeniach, urazach.

Skad krwi
Oznaczenia grup krwi – AB0 i Rh

U kadej osoby na powierzchni krwinek czerwonych istniej substancje grupowe, które decyduj o przynalenoci do okrelonej grupy krwi. Mona oznaczy 4 podstawowe grupy krwi:

* grupa O – brak substancji grupowej na krwinkach,
* grupa A -istnieje substancja grupowa A,
* grupa B – istnieje substancja grupowa B,
* grupa AB – istnieje substancja grupowa A i B na krwinkach

Oprócz substancji grupowych na krwinkach czerwonych w surowicy krwi znajduj si naturalne przeciwciaa skierowane przeciwko nieobecnej substancji grupowej np.

* grupa O – przeciwciaa anty-A i anty-B
* grupa A – przeciwciaa anty-B
* grupa AB – nie posiada przeciwcia

Pomimo, e prawidowe krwinki czerwone s z wygldu identyczne u wszystkich ludzi, to róni si midzy sob w znacznym stopniu. S na nich zawarte pewne charakterystyczne biaka, które okrela si mianem antygenów grup krwi. Istnieje szereg ukadów grupowych krwi. Najwaniejszymi jest ukad grup gównych (AB0) i ukad Rh. Ze wzgldu na obecno lub brak substancji A i B na krwinkach czerwonych rozrónia si cztery gówne grupy krwi: grupa A (40% ludnoci w Polsce, wystpuje substancja A), grupa B (12%, wystpuje substancja B), grupa AB (8%, wystpuje substancja A i B) oraz grupa 0 (40%, brak substancji A i B na krwinkach). Kada z tych grup moe posiada substancj z ukadu grupowego Rh – antygen D, dan osob okrela si wtedy jako Rh-dodatni. Przeciwnie, u osoby Rh-ujemnej, substancja D nie wystpuje. Oznaczenie grup krwi ma podstawowe znaczenie przy doborze krwi do przetocze wymaganych np. w trakcie wielu zabiegów operacyjnych lub podczas leczenia chorów krwi. W razie potrzeby podawa trzeba krew identyczn w zakresie przynajmniej tych dwóch ukadów, a wic osobie z grup krwi A Rh+ naley poda krew A Rh+. Grupa krwi jest niezmienna w cigu ycia, jedynie sporadycznie, po przeprowadzeniu allogenicznego przeszczepu szpiku (od rodzestwa lub dawcy niespokrewnionego), moe doj (cho nie musi) do zmiany grupy krwi u biorcy przeszczepu.
Czynnik Rh

Na krwinkach czerwonych oprócz substancji grupowych ABO u 85% ludzi wystpuje czynnik D, który okrela przynaleno do grupy Rh dodatniej. U pozostaych 15% czynnik ten nie wystpuje i zalicza si ich do grupy Rh ujemnej.

Czstotliwo wystpowania grup krwi w ukadach AB 0 oraz Rh

Rozkad procentowy grup krwi w Polsce

Tabela zgodnoci grup krwi

Jeeli masz krew grupy zaznaczonej w pierwszym pionowym rzdzie tabeli to przy transfuzji moesz otrzyma nastpujce grupy krwii.

Grupy krwi 0- 0+ B- B+ A- A+ AB- AB+
AB+
AB-
A+
A-
B+
B-
0+
0-

Dziedziczenie grupy krwi

Rodzic 0 A B AB
0 0 0 lub A 0 lub B A lub B
A 0 lub A 0 lub A 0, A, B lub AB A, B lub AB
B 0 lub B 0, A, B lub AB 0 lub B A, B lub AB
AB A lub B A, B lub AB A, B lub AB A, B lub AB

Dziedziczenie ukadu Rh (D – oznacza wystpowanie antygenu D, d – oznacza jego brak). Antygen D oddziedziczony choby od jednego z rodziców decyduje o tym, e dziecko bdzie miao ukad Rh+. Moe wystpi przypadek, ukazany w tabelce, gdy oboje rodzice maj ukad Rh+ a ich dziecko bdzie miao ukad Rh-. Natomiast jeeli oboje rodzice maj ukad Rh-, a wic nie maj antygenu D, wtedy ich dziecko te go nie bdzie miao i oddziedziczy ukad Rh-.

Rodzic DD (Rh+) Dd (Rh+) dd (Rh-)
DD (Rh+) DD (Rh+) DD lub Dd (Rh+) Dd (Rh+)
Dd (Rh+) DD lub Dd (Rh+) DD lub Dd (Rh+) lub dd (Rh-) Dd (Rh+) lub dd (Rh-)
dd (Rh-) Dd (Rh+) Dd (Rh+) lub dd (Rh-)

dd (Rh-)

 

 

Dla krwiodawcw

Podgld Galerii

Polecamy

Podaj Do

Krewniacy.pl

PCK

Statystyki

Naszą witrynę przegląda teraz 8 gości